آزاده عزیز غلامرضا رضایی
من درد چوب خیزران را که بریاران امام حسین (ع) هم زده بودند را چشیدم، بازجویی، پشت بازجویی اما می‌دانستم باید در تمام بازجویی‌ها یک چیز بگویم.

گزارش (اعظم انصاری)خبرنگار تسنیم ازبیرجند

او دردها و خاطراتی از دوران اسارت 8 ساله اش داشت که اگر می‌خواستی کتابی بنویسی به اندازه چند جلد کتاب بود.گر چه هنوز زخم‌های اسارت بر تنش بوداما........ بیش از 4 ساعت از خودش برایم گفت.

آزاده سرافراز خود را برایم این گونه معرفی کرد؛

اینجانب غلامرضا رضایی فرزند محمد و روستا زاده هستم و متولد سال 1340 در روستای علم آباد بخش خوسف به‌دنیا آمدم. دوران کودکی را در همان روستای علم آباد گذراندم، پدرم کشاورز بود در یک مقطعی برای امرار و معاش زندگی با شتر به کویر لوت می‌رفت و از اینجا بار پهن برده و از کویر لوت و کرمان خرما می‌آورد.

زندگی ما اینگونه سپری می‌شد تا اینکه یک روز در نزدیکی روستایمان یک معدنی به نام معدن قلعه زری کشف شده بود، پدرم تصمیم گرفت به آنجا برود تا کار کند.

زندگی در علم آباد همراه با کار و نبود امکانات

ما در روستای علم آباد بودیم اما پدر هر دو ماه یک بار به ما سرمی‌زد، فاصله معدن تا روستای ما چند ساعتی راه بود، غم دوری پدر را در آن زمان که کودک بودم، حس می‌کردم، بعد از مدتی پدر با حقوق خود یک دوچرخه خرید ومسیر چند ساعته را از معدن تا علم آباد با دوچرخه می‌آمد، البته قبل از اینکه پدرم به معدن قلعه زری برود، یک مدت به مشهد رفتیم و پدرم کار کشاورزی وتولید میوه وخربزه داشت که من یک سال آنجا در طُرُق مکتب رفتم اما چون درآمد آنجا تنها در تابستان بود، دوباره به روستای خودمان رفتیم، در آن زمان من تصمیم گرفتم به مدرسه بروم، زندگی سخت اما گاهی شیرین بود، خبری از نفت، گاز و بخاری نبود، مادرم کماچ را زیر آتش و شن درست می‌کرد، و آنرا داخل یک پارچه دور کمرم می‌بست. تا من به روستای بالاتری که برای مدرسه می‌رفتم آن کماچ را در راه بخورم، دوران 5 سال ابتدایی را در معدن قلعه زری خواندم و در تابستان‌ها در کنار پدرم کارگری می‌کردم، برای ادامه تحصیل باید به بیرجند می‌آمدم، خانه‌ای در نزدیکی قلعه بیرجند، یک اتاقی کرایه کردم و مدرسه در آن زمان به صورت دو شیفت بود، هم صبح باید به مدرسه می‌رفتیم و هم عصردر این فاصله نهارم بیشتر اوقات چون تنها بودم، سیب زمینی پخته و تخم مرغ بود.
آغاز جرقه‌های انقلاب و آشنا شدن با امام در مسجد چهار درخت

دوم راهنمایی که بودم جرقه‌های انقلاب در بیرجند به گوش می‌رسید، من چون محصل بودم و تنها در بیرجند زندگی می‌کردم اما دوست داشتم نمازم را در مسجد اقامه کنمکه بیشتر اوقات نماز مغرب و عشا را در مسجد چهاردرخت بیرجند می‌خواندم، یک شب بعد از نماز دیدم چندین نفر جواندور همدیگر حلقه‌ زده و سخنان در گوشی می‌گویند، جلو رفتمآنها ابتدا به من شک کرده و از من پرسیدند تو اینجا چه می‌کنی؟ برایشان از وضعیتم توضیح دادم در آن شب بود که فرمایشات حجت‌الاسلام عارفی که الان در قید حیات نیستنددر خصوص انقلاب و امام خمینی(ره) را شنیدم، بعد از آن شب، رفت و آمد من به مسجد بیشتر شد و در همین روز و شب‌ها بود که نزدیک به دوران انقلاب فرا رسید.

داشتن عکس امام خمینی(ره) بزرگترین آرزویم بود( مصاحبه با آزاده و جانباز غلامرضا رضایی)

دیدن و داشتن عکس امام خمینی(ره)بزرگترین آرزویم بود

همیشه دوست داشتم بدانم تصویر امام چگونه است؟صورت اما چگونه است، زیرا در آن زمان تلویزیونی و عکسی از امام ندیده بودم تا اینکه در یکی از شب‌ها در همان مسجد، عکس 4 در 3 در یک کاغذ A4 از امام دیدم و به آنها گفتم می‌شود یکی از این عکس‌ها را به من بدهیدو همین که تصویر امام را گرفتم داخل لباسم گذاشتم، شروع به دویدن کردمتا به خانه برسم و یک دل سیر نگاه عکس امام بیندازم، صبح روز بعد عکس امام را لابه لای کتاب درسم گذاشتم، دوست داشتم نشان همکلاسی‌هایم بدهم، اما جرات نداشتمتا اینکه بعد از یک هفته در مدرسه ی ما هم زمزمه‌های انقلاب پیچیده شد.


آغاز راهپیمایی‌ها در معدن قلعه زری

خداوند به من توفیق داده تا از ابتدای انقلاب در عرصه‌های مختلف حضور یابم، در راهپیمایی‌ها و تظاهرات، پخش اعلامیه و تصویر امام خمینی (ره) شرکت می‌کردم، آنقدر شعارهای کوبنده مرگ بر شاه، ای شاه خائن سر می‌دادم، تا اینکه در یکی از راهپیمایی‌ها که به همراه معلم شهیدم، شهید شریفی پناه که معلم زبانمان بود، شرکت کرده وشناسایی شدم، بعد از آن تصمیم گرفتم، بیرجند را ترک کنم وبا یک کیف پر از اعلامیه و عکس امام، بیرجند را به سمت معدن قلعه زری ترک کردم، در معدن قلعه زری هم با کمک یکی از دانشجویان، راهپیمایی را به خیابان‌های کارگری معدن کشاندیم و چون آن زمان ارباب و رعیتی بودو مردم دل خوشی از این موضوع نداشتنددو تئاتر در قالب ارباب و رعیتی و در زمینه شاه بازی کردیم.


نخستین اعزام به جبهه در سال دوم دبیرستان

یک روز بعد از نماز مغرب که در معدن از مسجد می‌آمدمدیدم رادیو آهنگ‌های انقلابی پخش می‌کند و خبر از پیروزی انقلاب را سر می‌دهدمن هم بعد از شنیدن این خبر با سرعت خود را به بیرجند رساندم و به ادامه کار و زندگی پرداختم، بعد از انقلاب کمیته تشکیل شد و دوره‌های مختلف اسلحه‌شناسی و نظامی را آموزش دیدمتا اینکه کلاسم دوم دبیرستان بودم در حالی که در دبیرستان شریعتی تحصیل می‌کردم، تصمیم گرفتم به جبهه بروم.

در گام نخست باید به غرب کشور اعزام می‌شدم در سال 60 به سمت بوکان رفتیم، بوکان تازه آزاد شده بود و قرار بود ما به بوکان برویم و آن شهر را تحویل بگیریم من در آنجا مسئول برق شدم، در دوران جنگ تحمیلی من چندین بار به جبهه رفته و باز به بیرجند آمده تا ادامه تحصیل دهم در آخرین مرحله 21 ساله بودم که به جبهه جنوب تیپ 18 جوادالائمه اعزام شدیم قرار بود در عملیات آزادسازی فتح خرمشهر شرکت کنیماما توفیق نشد در آن زمان من فرمانده رسته آرپی جی زنها بودمدر شب آخر ماه مبارک رمضان طبق عادت همیشه بر بالای سنگر رفتم تا اذان بدهمدیدم یک نفر بلدوزر زن دارد سنگر درست می‌کند، جلو رفتم، دیدم برادر بزرگم که در آن زمان در جهاد سازندگی کاری‌ می‌کرد بودبه او گفته بودم بگذار من از جبهه بیایم بعد تو به جبهه بیا، اما او گفت، به فرمان امام خمینی(ره) امروز در اینجا حاضر شدم و همان شب عملیات داشتیمکه برادرم سنگرهای ما را با همان بلدوز درست کرده بود.

داشتن عکس امام خمینی(ره) بزرگترین آرزویم بود( مصاحبه با آزاده و جانباز غلامرضا رضایی)

آغاز عملیات رمضان سوم و داستان اسیر شدن

بعد از افطار عملیات آغاز شدعملیات رمضان مرحله سوم از نظر استراتژیکی بسیار مهم و وسیع بود رمز عملیات یا مهدی ادرکنی بود، دشمن تا جایی که می‌توانست بر سر ما گلوله می‌ریخت، عملیات که آغاز شد، با گلوله باران دشمن، اوضاع وخیم شد، دست و پای بچه‌های ما در صحرا ریخته شده بود و ارتباط ما با مرکز و ستاد قطع شده بود، من مانده بودم با یک گلوله آرپی جی، تا جایی که می‌توانستم سنگر به سنگر جلو رفتم، عراقی ها تا جایی که می‌توانستند یک لحظه آتش بمباران خود را قطع نمی‌کردند در یکی از سنگرها سرم را روی آرپی جی گذاشتم و با خود و خدا نجوا کردماز همهجا نا امید شده بودمگفتم یا امام زمان این علمیات با نام شما آغاز شده دست و پای دوستانم قطع شده خودت مرا یاری کنناگهان همان یک گلوله را شلیک کردمو درست وسط سنگر عراقی‌ها اصابت کرد.

تصمیم گرفتم به عقب برگردم، سینه خیزبه عقب برمی‌گشتمکه یکی مرا صدا زدبه طرفش رفتم دیدم یکی از رزمندگان است که یک دست و یک پایش قطع شده بودگفتم با این وضعیت از دست من کاری ساخته نیستاو گفتنه برادر به نظرم تو زودتر از من به کربلا می‌رسی از تو می‌خواهم سلام مرا به عباس علمدار برسانی و در کنار ضریح امام حسین(ع) بگویی این جوان 19 ساله تا جایی که توانست جنگید. با او خداحافظی کردمنزدیک صبح شده بودبا همان پوتین‌ها نمازم را خواندم، منتظر بودم که طبق قرار همیشه همان ساعت‌ها نیروهای خودی از آن محل عبور کرده و یا تقویت می‌شدند، ماشین‌ها که جلو آمدند، ناگهان دیدم رنگ ماشین و لباس پوشیدنشان با ما فرق داردفهمیدم که آنها عراقی هستند، پا به فرار گذاشتمتا جایی که توان داشتمدویدمناگهان در حین دویدن، پایم داغ شد، گلوله دشمن به پایم اصابت کردو در 31 تیرماه 61 در منطقه کوشک عراقی‌ها مرا اسیر کردند، تا جایی که می‌توانستند مرا کتک زدندآنها ابتدا قصد داشتند مرا اعدام کننداما یکی از آنها پیشنهاد داد من شخصیت مهمی هستم باید مرا اسیر کنند.

طعم چوب خیزران را در دوران اسارت تجربه کردم

بعد از آن وارد آسایشگاه شدیمو چنان با کابل، شیلنگ، چوب خیزران و باتون به ما حمله کردندتازه فهمیدیم که علت انداختنمان داخل آب این بود که بدنمان خیس شود و ضربات محکم تر بر ما خورد، در آن روز من درد چوب خیزران را که بریاران امام حسین (ع)هم زده بودند را چشیدم، بازجویی، پشت بازجوییاما می‌دانستم باید در تمام بازجویی‌ها یک چیز بگویم.


شوک‌های الکترونیکی و انواع شکنجه نتوانست زبانم را در برابر عراقی‌ها باز کند

آنها دوست داشتند که من در بازجویی‌ها اعتراف کنم که فرمانده یا پاسدار هستم و تعداد رزمندگان و گروهان‌ها را بگویماما من همیشه در جواب سوال‌هایشان گفتم، من محصل و بسیجی هستماما می‌دانم آنقدر ایران نیرو و رزمنده دارد که برای حضوردر جبهه باید چندین ماه در نوبت باشیزیرا می‌دانستم هر چه آمار را این گونه بالاتر بگویم ترس آنها بیشتر می‌شود، با این سخنان مرا به شوک الکتریکیوصل کرده و یا با طناب به پنکه سقفی وصل می‌کردند تا من آماری از گروهان‌ها، اسامی فرماندهان بدهم، اما در برابر شکنجه‌های آنها چیزی بر زبان جاری نساختم.


دوران اسارت با ابوترابی بهترین دوران اسارتم بود

یادم می‌آیدیک روز که بعد از چند مدت برای هواخوری به بیرون آسایشگاه رفتیم، از شدت تشنگی اسرا، مقدار آب کمی که با لجن جمع شده بودرا به شدت می‌خوردند اما این اسرا با وجود سختی زیاد در برابر دشمن محکم بودنددر اردوگاه موصل 4 با حجت‌الاسلام ابوترابی بودیمدر آن آسایشگاه همه چیز از روی نظم و برنامه بود، ایشان برای اسرا نقش یک رهبر را داشت، و انواع کلاس‌های قرآن، تفسیر، زبان‌های خارجه، ایتالیایی، فرانسوی، از طریق خود اسرا برای همدیگر به صورت مخفیانه برگزار می‌شد.

داشتن عکس امام خمینی(ره) بزرگترین آرزویم بود( مصاحبه با آزاده و جانباز غلامرضا رضایی)

بیشتر دوران اسارت را روزه بودیم

من مدت 8 سال و یک ماه و 4 روز در آسایشگاه‌های عراق اسیر بودم، با وجود تمام خاطرات اسارت، خاطرات ماه رمضان وخاطره شنیدن فوت امام خمینی(ره) بیشتر از همه برذهنم نقش بسته است، سحرهای ماه رمضان را با چند قاشق غذا، روزه می‌گرفتیم، غذا کم بود، همه چیز وضعیت نامناسبی داشت، اما چون با هم همدل و شکرگذار بودیم، کم و کاستی را کمتر حس می‌کردیم، در زمان اسارت بیشتر وقت ها رزمندگان روزه بودند، برای تهیه زلوبیا رمضان نان‌های ساندویچی که به ما می‌دادند داخلش آرد بود، آردها را می‌گذاشتیمخشک شود، بعد از خشک شدن، آردها را با سنگ می‌کوبیدیم، بعد همراه با شیرخشک زولوبیا درست کردیم و خیلی هم خوشمره بود.
درماه مبارک رمضان ختم قرآن همراه با تفسیر را به صورت مخفیانه برگزار می‌کردیمبا وجود اینکه قرآن کم بود، اما مراسم فرهنگی از قبیل دعای کمیل، دعای ندبه زیارت عاشورا همه مراسمات را به صورت مخفیانه برگزار می‌کردیم.

اقتصاد مقاومتی را در اردوگاه‌های عراق محقق کردیم

ما محوطه خشک اردوگاه را به مزرعه‌ای از سبزی، خیار سبز و غیره تبدیل کردیم، به نوعی اقتصاد مقاومتی را در اردوگاه پیاده سازی کردیم، اما یک روز بر عکس همیشه که از سر صبح بلندگوهای اردوگاه آهنگ‌های موسیقی آن ور آبی پخش می‌کرد، آن روز صدای قرآن پخش شد، همه تعجب کردیم، چون هیچ وقت سابقه نداشت، تا اینکه متوجه شدیم، امام خمینی (ره) از دار دنیا رفته‌اندو من باید این را به اسرا می‌گفتم، همین که جلو صف ایستادم و کلمه انالله واناالیه راجعون را گفتم همه بچه‌ها زیرگریه زدند و من فقط گفتم بچه‌ها بی پدر شدیمهمه ما آرزو داشتیمخاطرات اسارت را با دیدن امام شیرین کنیم. ابوترابی به اسرا گفته بود هر کس قرآن را حفظ کندبعد از اسارت به دیدن امام می‌رود، آن روز حال و هوای عجیبی داشتیماما از سویی دوست نداشتیم جلوی دشمن و عراقی‌ها خود را ببازیمما دوست داشتیم بعد از اسارت به دیدار امام خمینی(ره) رفته و بگوییم ما به خاطر مادیات خود را به عراقی‌ها نفروختیم، چون در مکتب تو درس آموختیماما بعد از آزادی در سال 69 وقتی به دیدار رهبر معظم انقلاب رفتیمبا چشمانی اشک بار گفتیمرهبر ما کجاستو همه سینه خیز خود را به مرقد امام راحل که در آن زمان خاکی بود رساندیم.

بله 8 سال هم با همه سختیها گذشت اما امروز هر چه مشکل فرهنگی داریم باید به وصیت نامه امام برگردیم، امروز باید به پتانسیل نیروی جوان اعتماد کنیم.

تنها آرزوی من این است که چفیه رهبر معظم انقلاب را داشته باشمو بعد از مرگ آن چفیه را روی بدنم در خاک دفن کنندتا از آن طریق شفاعت شوم.


منبع: خبرنگار خبرگزاری تسنیم خانم اعظم انصاری


برچسب ها
نام:
ایمیل:
* نظر:
خاطرات شفاهی
عکس
تازه های نشر
اخبار برگزیده